Vanaf 1 juli starten we voorzichtig weer met erediensten en andere samenkomsten. Daarbij houden we rekening met de coronamaatregelen. Voor meer informatie zie apgen.nl/coronavirus.

Wekelijkse inspiratie

© Hollandse Hoogte / Markus Schreiber

Dat blijft bestaan wat in liefde is gedaan

Wekelijkse inspiratie door Bert Wiegman - 9 februari 2020

75 jaar na de bevrijding van het concentratiekamp Auschwitz-Birkenau vond een indrukwekkende bijeenkomst plaats ter nagedachtenis hieraan. Enkele overlevenden spraken zich uit. Ze riepen de wereldbevolking op om antisemitisme in de kiem te herkennen. Maar dat niet alleen, het gaat om het opmerkingsvermogen élke gedachte van uitsluiting ten aanzien van welke medemens ook, vroeg te herkennen en tegen te gaan. Vervolging begint sluipend met een ‘wij-zij’-denken en de overtuiging: ‘wij zijn beter’. Daar waar je jezelf niet meer in de ander herkent, begint de ellende. De samenleving verliest zijn samenhang, mensen raken gewond en de toekomst wordt onzeker. Allesbepalend is daarom hoe en waarmee jij jouw mens- en wereldbeeld voedt.

Ook het laagste

In 1938 schreef de voorzitter van het Apostolisch Genootschap over de verschrikkingen van de Kristallnacht, van 9 op 10 november: “Wanneer wij de in dezen tijd zich openbarende Jodenvervolging aanschouwen, ziende het schrijnende onrecht, wat dezen menschen aangedaan wordt, dan vervult zich ons hart met deernis en weemoed.” Toch hadden achteraf gezien Nederlandse kerkgenootschappen zich in die jaren krachtiger kunnen positioneren. In Nederland kwamen in de Tweede Wereldoorlog relatief weinig mensen in verzet en was er ook sprake van collaboratie. Je zult altijd moeten blijven reflecteren op wat er in jezelf gebeurt. Het hoogste is in ieder, het laagste ook. Zonder bewustwording kunnen we niet leven. Deze geschiedenis raakt ons en maakt ons bewust: dit nooit weer! En dat is anno 2020 geen loze opmerking, gezien het zich afzetten tegen moslims en het weer toenemend antisemitisme. Durf ik nog te zeggen waar het op staat?

Achterban

Mij zijn sterk de woorden bijgebleven die een islamitische wethouder in Amsterdam sprak: “Wilt u uw achterban vertellen dat wij deze prachtige westerse cultuur omarmen, waar vrouwen en mannen gelijk zijn, waar niet-gelovigen, christenen, joden en moslims in gelijkwaardigheid in vrede naast elkaar leven? Wij hebben dit onze achterban steeds mee te geven.” Zo bouwen we aan een nieuwe samenleving.

Wie is mijn naaste?

Leven betekent ook verantwoording nemen. En gelukkig hebben veel mensen op beslissende momenten in het verleden spontaan de handen uit de mouwen gestoken om medemensen te hulp te schieten, een ramp te voorkomen of leed te verzachten. Soms zonder dat iemand het zag.

Verantwoordelijkheidsgevoel brengt mensen vaak tot grote daden. Het je bewust zijn en blijven van die verantwoordelijkheid is precies het kwetsbare punt waar een van de overlevenden van Auschwitz over sprak. Het omgekeerde hiervan is namelijk onverschilligheid.1 Het je niet laten raken door wat de ander moet meemaken, het niet in actie komen wanneer medemenselijkheid in het geding is. Ik denk hierbij ook aan het verhaal van de barmhartige Samaritaan. Wie is mijn naaste?

Verschilligheid

Ik wil samen met u in houding en gedrag steeds terugkomen op fouten en waakzaam zijn voor onverschilligheid en ook voor zelfgenoegzaamheid. Ik wil mij met u richten op waarden als oprechtheid, ruimte en respect, vanuit gelijkwaardigheid. Dat is verantwoordelijkheid nemen vanuit ‘verschilligheid’ en verbondenheid. Opdat de liefde levend blijft in het samengaan van mensen.

Tallozen hebben er steeds in ’t verleden
onder de mensen de liefde doen zijn.
Zo willen wij in hun voetsporen treden,
vormend een eeuwige, stijgende lijn.

Het vormen van een stijgende lijn is geen vanzelfsprekendheid. Het is de intentie om de wereld waarin wij vandaag leven een stukje mooier te maken dan toen wij ter wereld kwamen. En in dat continue proces zullen we elkaar volhardend bemoedigen. Dat blijft bestaan wat in liefde is gedaan.

 


 

Bert Wiegman


Bert Wiegman

Bestuursvoorzitter Apostolisch Genootschap

 
 
 
1 Marian Turski (93) citeerde in zijn toespraak bij de herdenkingsceremonie zijn vriend die spreekt van het elfde gebod: ”Gij zult niet onverschillig blijven.”