Wekelijkse inspiratie

apgen-wekelijkse-inspiratie-header-5.jpg
apgen-wekelijkse-inspiratie-2b.jpg
'Het kleden van de naakten' van Hellen van Meene, gefotografeerd door Pieter Eikeboom

Kijken, luisteren en doen

Wekelijkse inspiratie door Jan Zwart - 7 april 2019

Op donderdag 28 maart werd in de Grote Kerk van Alkmaar een fototentoonstelling geopend: De Zeven Werken van Barmhartigheid.1 Deze werken zijn: de dorstigen laven, de naakten kleden, de gevangenen bezoeken, de hongerigen spijzen, de vreemdelingen herbergen, de zieken verzorgen en de doden begraven.

De oorsprong van deze kunstuitingen is te vinden in het evangelie van Mattheus 25:35-37 en wordt extra verlevendigd door het verhaal van de barmhartige Samaritaan die zicht ontfermt over een voor hem onbekende man.2

In 1918 werd het oorspronkelijke schilderwerk van de Meester van Alkmaar verkocht aan het Rijksmuseum in Amsterdam om de kosten van renovatie van de Grote Kerk van Alkmaar te kunnen betalen. Nu zijn dezelfde werken door foto’s verbeeld en teruggekeerd op Alkmaarse bodem.

Betekenis in de wereld van vandaag

Wat roept het in ons op als we de tijd nemen te kijken naar deze kunstuitingen? Of het nu een schilderij, een lied, een gedicht of een verhaal is, kunst biedt ons de mogelijkheid om bij een gevoel te komen dat we diep vanbinnen in onszelf herkennen. Ik werd door de foto’s van de werken in mijn ziel geraakt en tegelijkertijd aangezet om aan het werk te gaan. Kunst helpt om ons te verbeelden wat er te doen staat in het leven, wat er nodig is.

 

Kunst helpt om ons te verbeelden wat er te doen staat in het leven, wat er nodig is

Welke betekenis hebben de werken van barmhartigheid nog in de wereld van vandaag? De verbinding van de werken aan barmhartigheid is hierbij misschien wel het meest belangrijke. Die werken komen in de dagelijkse praktijk niet voort uit diepzinnige overwegingen, zij worden verricht vanwege de barmhartigheid zelf. Zo gaat de mens van beschouwen naar werken. Eigenlijk gaat het over nuchter – bijna sober – doen van de goede werken aan je naaste. Doen wat je hart je ingeeft.

Zonder barmhartigheid geen menswaardigheid

Ondanks alle vooruitgang in de wereld blijft de mens een kwetsbaar wezen. Er is stil verdriet te verwerken. Velen worstelen met hun gezondheid, en eenzaamheid en armoede zijn ook in de westerse landen nog lang niet uitgebannen. Dan is barmhartigheid nodig, liefdevolle hulp in woord en daad. Zonder dat is er geen menswaardigheid. Het is de kern van ons moreel handelen, het tegenovergestelde van het cynisch beschouwen. Ze geeft licht waar het donker is, maakt lichter waar het leven zwaar is. En het is te doen door elk mens, jong en oud. Barmhartigheid betonen vanuit een diepgevoelde verbondenheid is een eeuwenoude waarde die door ons levend blijft.


 

Jan Zwart


Jan Zwart

Bestuurslid Apostolisch Genootschap



1  Hellen van Meene, De Zeven Werken van Barmhartigheid
2  Lucas 10:25-37