ANP/ Remko de Waal

Vrede verbindt verschil1

Wekelijkse inspiratie door Bert Wiegman - 13 september 2020

‘Wat het leven zin geeft, is het besef onderdeel te zijn van een onbegrijpelijk wonder, het idee van aanhoudende onwetendheid’, antwoordt voormalig voorzitter van de SER Alexander Rinnooy Kan op de vraag wat een zinvol leven is. ‘Maar we staan daar niet kansloos tegenover. Het wonder van het bestaan leidt tot de menselijke drang te knagen aan de randen van het raadsel, tot het blijven stellen van vragen. Kiezen voor nieuwsgierigheid vind ik een prachtige menselijke eigenschap, een bron van energie. Het bijzondere van je reis door het leven is de mogelijkheid om die in gezelschap te maken, waardoor we vooral van onze reisgenoten kunnen leren en ook iets aan hen kunnen meegeven.’2

Maar hoe leef je met anderen samen? Hoe blijf je met elkaar verbonden? Hoe bewaar je de vrede?

Het thema van de Vredesweek 2020 is: ‘Vrede verbindt verschil’. Vrede als werkzaamheid die, net als het brandend houden van een klein vlammetje, vaak grote inspanning vraagt: voorzichtig blazend voeden met zuurstof en met de hand beschermen tegen windvlagen …Voor vrede zullen we ons blijvend moeten inzetten, in de wereld, in onze omgeving en in eigen hart.

Het verhaal van de ander
Aan vrede werken kent vele vormen. Wat was er bij de uitbraak van het coronavirus in Nederland een explosie aan solidariteit! Vanuit alle hoeken van de samenleving werd gemeenschapszin hoorbaar en zichtbaar: applaus, simultaan luidende kerkklokken, spandoeken, invoelende toespraken van de premier en die extra tas met boodschappen voor de buren. En ook, wat kwamen verschillen in de samenleving uitvergroot naar voren: bij de voedselbank, op school, waar kinderen liever naartoe gingen dan soms in een onveilige situatie thuis te moeten blijven, en bij toegang tot zorg voor ons, in vergelijking tot al die vluchtelingen ‘ver weg’.
En juist over verschil gaat deze Vredesweek. De groeiende diversiteit in Nederland roept veel reacties op. Nieuwsgierigheid en vreugde, maar ook angst voor het onbekende en zelfs racisme. De Vredesweek gaat over het omgaan met verschillen, in cultuur, gebruiken, huidskleur en religie. Verschillen in opvattingen en de spanningen die deze oproepen met vrijheid van meningsuiting en fundamentele gelijkheid van mensen. De Vredesweek gaat over hoe belangrijk het is om ook het verhaal van de ander te willen leren kennen, in plaats van te blijven hangen in het eigen gelijk.

Verschil als aanvulling
Uit de gebeurtenissen van deze maanden blijkt wel hoe belangrijk saamhorigheid is, hoe vitaal vrede is, hoe essentieel het is dat mensen elkaar bijstaan én dat verschillen er mogen, misschien wel moeten, zijn. We leven in Nederland al 75 jaar in vrede en vrijheid. Die zijn er niet vanzelf gekomen en die blijven ook niet vanzelf bestaan. En ja, ook nu zijn er spanningen in de wereld. Verschillen kunnen een samenleving ten goede komen. Veel mensen weten dat gelukkig, ook al zien ze de frictie die het met zich meebrengt. Kun je ‘verschil’ nog zien als een aanvulling op jezelf?
Het vraagt lef om verschillen op te zoeken. Samenleven in zo’n grote diversiteit schuurt en doet soms pijn, je moet er misschien zelf iets voor inleveren: je persoonlijke mening of eigen gewoonten. Het vraagt moed om op te komen voor de ander die anders is. Kerken, levensbeschouwingen en vredesorganisaties, verenigd in PAX, werken al sinds 1945 aan manieren waarop mensen met verschillende culturen en talen vreedzaam en menswaardig kunnen samenleven. Daarbij gaat het ook om verzoening tussen mensen die tot voor kort vijanden waren. Die verzoening kon er alleen komen door ontmoetingen en gesprekken. Met genoeg tijd om te luisteren naar elkaars verhalen. Met het bieden van een ‘tussenruimte’ waar mijn gelijk én jouw gelijk kunnen bestaan.3

Zelf een vredesgroet zijn
Ook ik wil zoeken naar nieuwe verbintenissen tussen mensen in een land dat steeds meer divers wordt. Ontmoeten speelt een cruciale rol om samenleven mogelijk te maken. Juist in deze tijd moeten we zoeken naar nieuwe vormen van ontmoeten en dat vraagt lenigheid en creativiteit. Werken aan vrede is werken aan een wereld die kansen biedt voor elk mens. Vrede verbindt ons met allen, te beginnen met onze reisgenoten. Eerbiedig dank ik hen die ons nieuwsgierigheid en verbondenheid hebben meegegeven, door in zichzelf voortdurend de vrede te voeden en te beschermen. Wees zo een vredesgroet …


 

Bert Wiegman


Bert Wiegman

Bestuursvoorzitter Apostolisch Genootschap

 
 
 
 
1 Vanuit webtekst van PAX Vredesweek 2020
2 Uit de serie Zinvol leven, door Fokke Obbema, Volskrkant, 21 juni 2020
3 Mpho Tutu, JongCon 2018