Loslaten en opnieuw beginnen


'Twee fanatieke sportliefhebbers zijn van plan 70 kilometer te reizen om een basketbalwedstrijd te zien. De ene heeft zijn kaartje betaald. De andere was op weg om een kaartje te kopen toen hij er een gratis van een vriend kreeg. Het weerbericht waarschuwt voor een zware sneeuwstorm op de avond van de wedstrijd. Welke van de twee kaarthouders zal de sneeuwstorm eerder trotseren om de wedstrijd te zien?'

Bovenstaand voorbeeld lees ik in het boek Ons feilbare denken van Daniel Kahnemann. De Nobelprijswinnaar economie probeert door middel van dit en andere voorbeelden aan te tonen dat mensen niet altijd een rationele beslissing nemen. We zeggen wel dat we een weloverwogen keuze maken, maar is dat ook werkelijk zo? In bovenstaand voorbeeld zal vrijwel iedereen antwoorden dat degene die z'n kaartje zelf betaald heeft, meer moeite zal doen om de wedstrijd te zien ongeacht de risico's. Terwijl de ander de wedstrijd makkelijk zal laten gaan.

Maakt bovenstaande eigenschap het niet erg moeilijk om opnieuw te beginnen? Hoe meer we hebben geïnvesteerd in geld of in tijd, hoe moeilijker het kennelijk is om op onze schreden terug te keren. We zeggen dan wel 'beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald', maar in de praktijk is het knap lastig om een eenmaal genomen beslissing terug te draaien. Hoeveel moeite kost het soms om je eigen fouten te erkennen. Zelfs wanneer voor iedereen duidelijk is dat je de plank flink hebt misgeslagen.

Zou je opnieuw kunnen beginnen als je nog niet hebt losgelaten? Maar hoe moet dat dan als je veel hebt geïnvesteerd? Is het uiteindelijk niet veel eenvoudiger te erkennen dat een inspanning nutteloos is geweest? Zodat je opnieuw kunt beginnen, in plaats van aan te modderen met iets waarvan je stilletjes toch weet dat het onbegonnen werk is. Klinkt moeilijk, maar is misschien makkelijker als je je realiseert dat je niet perfect hoeft te zijn en dingen nu eenmaal fout kunnen lopen. Ook bij jezelf.'

Door Hans Tiemersma

column loslaten


Om van deze functionaliteit gebruik te kunnen maken dient uw browser cookies te accepteren