Bouwen aan een gemeenschap
Hoe bouw je een gemeenschap? Ook binnen het Apostolisch Genootschap zoeken we naar antwoorden op deze belangrijke vraag. En we ontdekken dat er geen kant-en-klare aanpak is die overal werkt. Elke groep is anders en heeft andere behoeftes. We gingen in gesprek met creatief verbinder Steven Geldof en voorganger Jan Tolhuijs die allebei veel ervaring hebben met gemeenschapsontwikkeling.
Wat verstaan jullie onder gemeenschapsontwikkeling?
Steven: "Bij de ontwikkeling van een gemeenschap is het belangrijk om eerst je vertrekpunt te bepalen. Bouw je verder aan wat er al is? Of begin je opnieuw en ga je met de groep op zoek naar een gedeeld verlangen? Vanuit zo’n verlangen kunnen misschien nieuwe vormen van gemeenschap ontstaan."
Jan: "Voor mij gaat gemeenschapsontwikkeling vooral over leren. Dat betekent: experimenteren, fouten mogen maken, eigenaarschap ontwikkelen en samen terugkijken op wat je hebt gedaan. Niet alles vooraf vastleggen, maar al doende ontdekken wat werkt."
Waarom vinden jullie dit zo'n belangrijk onderwerp?
Jan: "In mijn werk heb ik altijd een passie gehad voor leren en ontwikkelen. In gemeenschapsontwikkeling komt dat samen met mijn passie voor het gedachtegoed van het Apostolisch Genootschap."
Steven: "Ik gun veel meer mensen de inspiratie die in ons gedachtegoed zit. Ik zie hoeveel potentie onze gemeenschappen hebben om van betekenis te zijn voor de wereld om ons heen. Dat vraagt wel dat we ons steeds afvragen hoe we vandaag relevant zijn voor mensen."
Waar ligt de grootste uitdaging?
Steven: “Gemeenschapsontwikkeling is complex. Ontwikkeling brengt verandering met zich mee, en verandering roept vaak weerstand op omdat mensen bang zijn iets te verliezen. We praten wel over een verlangen, bijvoorbeeld dat we meer jeugd en jongeren willen. Maar onder dat verlangen zit soms vooral de pijn van dat ze er nu niet zijn. Onderzoek daarom eerst waar dat verlangen vandaan komt. Wat mis je eigenlijk? En wat heb je echt nodig om zin en betekenis te ervaren?
Jan: "De volgende stap is een organisatie bouwen die de behoeftes van een gemeenschap ondersteunt."
Waar liggen de kansen?
Jan: "De behoefte aan zin en betekenis groeit. Dat biedt kansen om samen te werken met andere initiatieven en organisaties als de onze. Zo bouwen we samen aan iets dat groter is dan ons eigen genootschap."
Steven: "Wacht niet tot de gemeenschap te klein is om in beweging te komen. Juist daarvóór kun je met elkaar nadenken over wat je wilt. Dat is weer dat handelen vanuit een gedeeld verlangen in plaats vanuit pijn. En het begint bij dat elk individu helder heeft wat zijn verlangen is. Daarna deel je die verlangens met elkaar om vervolgens gezamenlijk tot actie te komen. Zo ontstaat beweging.”
Wat willen jullie nog zeggen over gemeenschapsontwikkeling?
Steven: "Veel vrijzinnige geloofsgemeenschappen staan voor dezelfde uitdaging. Mensen beleven spiritualiteit steeds persoonlijker en minder volgens vaste vormen en momenten. De kunst is om je visie op wat het betekent om een gemeenschap te zijn daarop aan te laten sluiten. En volgens mij lukt dat wanneer je de focus legt op het ervaren van verbondenheid met elkaar."
Jan: "Toen oudste Boer eind negentiende eeuw naar Den Helder werd gezonden om een gemeenschap te stichten, stond hij voor een grote uitdaging. Hij had geen plan dat voorschreef wat de volgende stap was, en moest het dus helemaal zelf bedenken. Tegelijk was dat de enorme kans die er lag; omdat hij vanaf nul moest beginnen, besloot hij gewoon contacten te leggen door met mensen koffie te drinken, wat uiteindelijk tot de gemeenschap leidde die we nu kennen. En dat is wat ons nog steeds te doen staat: verbindingen aangaan en relaties bouwen. Gewoon gaan doen."