Het gras dat glimlacht: anders leren luisteren

In de workshop 'Ruimer luisteren, het gras dat glimlacht' laat Renate Schepen, intercultureel filosoof en oprichtster van de School van stille stemmen, zien dat er meer manieren zijn om naar de wereld te kijken dan wij gewend zijn. Door haar ervaringen in verschillende landen heeft ze geleerd dat onze westerse manier van denken niet de enige is.

In het Westen denken we vaak rationeel: we analyseren, verklaren en willen controle. Maar er zijn ook denkwijzen die juist uitgaan van verbinding en relaties. Vanuit die blik kan zelfs iets als gras ‘communiceren’. Dat klinkt misschien vreemd, maar het gaat erom dat we leren openstaan voor signalen die we normaal niet opmerken.

Volgens Schepen gaat het daarom niet om beter luisteren, maar om ruimer luisteren. We herkennen nog lang niet alle vormen van communicatie en kennis. In haar workshop gebruikt ze onder andere inzichten uit de Afrikaanse filosofie. Die laten zien dat mensen niet boven de natuur staan, maar er onderdeel van zijn.

Dat is anders dan een bekend westers idee, dat teruggaat tot de filosoof Aristoteles. Hij beschreef een hiërarchie waarin de mens bovenaan staat en de natuur en dieren beheerst. Maar als je breder kijkt, zie je dat mens, natuur en dieren met elkaar verbonden zijn. We staan er niet buiten, we zijn er onderdeel van.

Schepen noemt dit ook wel de ‘stille stemmen’. Deze stemmen zijn niet echt stil; wij horen ze gewoon niet. Onze manier van leven maakt ons minder gevoelig voor wat er om ons heen gebeurt. Om die stemmen te leren horen, moeten we anders te werk gaan: niet alleen denken, maar ook ervaren. Bijvoorbeeld door te wandelen, te reizen en met anderen in gesprek te gaan.

Volgens Schepen kan deze manier van luisteren zorgen voor meer inzicht, zingeving en verbondenheid. Juist bij onderwerpen waar we nu vastlopen, zoals natuur, de zorg en hoe we met elkaar omgaan, kan dit helpen. We zoeken oplossingen vaak in techniek, regels en controle. Maar echte verandering ontstaat ook door verbinding.

Dat is voor haar de persoonlijke motivatie om dit te delen. Haar eigen leven is rijker geworden door meer in verbinding te staan met haar omgeving. Haar boodschap is simpel: probeer niet alles te beheersen, maar leer onderdeel te zijn van het geheel.

'Het gras dat glimlacht' is daarmee een uitnodiging om anders te luisteren. En misschien ook anders te kijken naar de wereld om je heen.

Nieuwsgierig naar Renate of de workshop?
De workshop 'Ruimer luisteren’ is op zaterdag 9 mei 2026 in het Centrum voor Religieus Humanisme. Iedereen is welkom, tickets zijn € 35,99. Lees meer en meld je aan!

Het doel van het Centrum is jou de kans te bieden om je met anderen te verdiepen in hoe je de aarde liefdevol bewoont, door middel van lezingen, workshops, cursussen en exposities. Het CvRH is een samenwerking tussen Apostolisch Genootschap, de Faculteit Religie en Theologie van de VU Amsterdam en Nieuw Wij. Meer info vind je op www.cvrh.nl.